Sprawozdanie z działalności  Oddziału w Łodzi

Towarzystwa Opieki nad Zabytkami w roku 2002.

I  SPRAWY ORGANIZACYJNE:

Zarząd działał w składzie wybranym na Zebraniu wyborczym w 2000 r. W dniu 23 lutego 2000 r. odbyło się Nadzwyczajne Walne Zebranie Członków Oddziału, które wybrało zarząd w składzie:

Prezes:                                                   Wiesław Kaczmarek,

wiceprezes                                            Mirosław Z. Wojalski,

sekretarz                                               Andrzej Danowski,

skarbnik                                                Bronisław Jacek Biernacki,

członkowie zarządu:                                Grażyna Pietrzyk (od 2001 roku)

Mirjam Brzozowska,

Joanna Grzybowska,

Małgorzata  Kowalska,

Izabela Nowakowska,

Andrzej  Waldek,

Maciej Wierzbowski.

Na tym samym zebraniu w dniu 23 lutego 2000 r. wybrano Oddziałową Komisję Rewizyjną w składzie:

przewodnicząca                                 Barbara Wentel,

zastępca przew.                                   Aleksander Główka,

sekretarz                                               Anna Skibińska,

członkowie:                                         Ryszard Kuna,

Leszek Wilmański

Stan członków na  31.XII. 2002 wynosił 614 + 4 członków wspierających (na początku roku było 576 członków + 4 wspierających). W tym w szkolnych kołach 174 osoby. Powołanych jest 10 kół w tym : 9 szkolnych i jedno terenowe.

Zarząd odbył 8 posiedzeń oraz odbyło się 5 spotkań ogólnych Oddziału, w tym jedno sprawozdawcze za 2001 r. Podjęto 34 uchwały. W tym 10 września 2002 podjęliśmy uchwałę o powołaniu koła terenowego "przyjaciół starego młynarstwa". Oprócz tego odbyło się szereg spotkań związanych z przygotowanymi imprezami. Wprowadzono stały termin spotkań ogólnych członków oddziału TOnZ w Łodzi, tj. drugi wtorek parzystego miesiąca.

II PRACE KONSERWATORSKIE:

Współorganizujemy remont zabytkowego tramwaju SANOK z okresu  międzywojennego.

Interwencje:

-          alarmowanie społeczeństwa o naruszeniu elewacji zabytkowego budynku dawnych zakładów K. Scheiblera przy pl. Zwycięstwa 2. Obiekt wpisany do Rejestru Zabytków. Informacje przekazywały łódzkie media, a w TVP 3 przygotowano relację i wypowiedzi zaangażowanych stron. Niestety Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał zgodę na przeróbkę otworów okiennych na drzwi wejściowe.

III WYDAWNICTWA:

-          Wydaliśmy  pokonkursowy informator  "Zabytki Łodzi". Promocja tego wydawnictwa odbyła się w siedzibie TOnZ 26 października 2002 r. z udziałem młodzieży biorącej udział w tym konkursie fotograficznym. W dniu tym otwarto z wystawę nagrodzonych i wyróżnionych zdjęć. Konkurs organizowany po raz czwarty w ramach szerzenia idei Europejskich Dni Dziedzictwa.  Autorem tekstów i redaktorem publikacji  był wiceprezes Mirosław Z. Wojalski.

-          Informator wystawy"Zabytkowe tramwaje łódzkie na ekslibrisach Kazimierza Zbigniewa Łońskiego", a druk sponsorował Zakład Poligraficzno-Wydawniczy "Wograf" wł. Zbigniew Wojciechowski.

-          Wydaliśmy publikację "Zabytki Łodzi, Zamościa i innych miast. Grafiki Kazimierza Zbigniewa Łońskiego".  Kazimierz Zbigniew Łoński z Zamościa jest członkiem TOnZ w naszym Oddziale.

W łódzkich księgarniach dostępne są bez ograniczeń publikacje TOnZ w tym wszystkie 7 z serii "brązowej": Stare fabryki Łodzi, Łódzka secesja, Pałace "Ziemi Obiecanej", Księży Młyn, 100 lat łódzkich tramwajów, Gmachy użyteczności publicznej dawnej Łodzi, Łódka i inne rzeki łódzkie.

IV POPULARYZACJA:

-          19 kwietnia 2002 r. sesja w Rezydencji Księży Młyn "WODĄ I WIATREM, czyli rzecz o Księżym Młynie, młynach i wiatrakach dawnej Łodzi". W sesji zaprezentowano 4 referaty zarówno profesjonalistów jak i pasjonatów.  Dodatkowo eksponowane były zabytki ruchome przywiezione z prywatnego Muzeum Młynarstwa w Wilamowie. Sesja zorganizowana w ramach obchodów Międzynarodowego Dnia Ochrony Zabytków (18 IV).  Sesja była komentowana w prasie, radio i regionalnej TVP.

-          20 września obchody Europejskich Dni Dziedzictwa "Archiwum Państwowe w Łodzi". Współorganizatorem była Dyrekcja Archiwum, która przygotowała na ten dzień otwarcie wystawy ciekawych dokumentów ze zbiorów łódzkiego archiwum. Pracownicy oprowadzali po wystawie, zarazem wprowadzając w tajniki działalności tej placówki omawiając szeroko zasady udostępniania archiwaliów dla mieszkańców i badaczy historii tego miasta. Krótkie relacje z imprezy były w większości mediów.

-          7 grudnia Łódzkie Dni Opieki nad Zabytkami organizowane wspólnie z Komisją Opieki nad Zabytkami PTTK pod hasłem "Włókiennicze tradycje". Zwiedzano Centralne Muzeum Włókiennictwa mieszczące się w dawnej "Białej Fabryce" L. Geyera z 1835 r. Dyrekcja Muzeum omówiła również bieżące działania mające na celu przystosowanie i udostępnienie kolejnego skrzydła fabryki na potrzeby Muzeum. Uczestnicy zwiedzili pracownie konserwacji tkanin zapoznając się z wieloma metodami ratowania obiektów zabytkowych i przywracania ich świetności. Krótką relację zamieściła regionalna TVP.

Inne:

-          spotkanie w Muzeum Radogoszcz w rocznice wyzwolenia Łodzi spod okupacji hitlerowskiej. W dniach wyzwolenia rozegrała się tam wielka tragedia, gdy wycofujący się okupanci podpalili więzienie wraz z zamkniętymi tam 500 więźniami-Polakami. Spotkanie prowadził Kustosz Muzeum, członek TOnZ - Wojciech Źródlak.

-          Aktywny udział w imprezie organizowanej przez Fundację Księży Młyn - "Piknik Świętojański na Księżym Młynie". Pomoc w uruchomieniu przejazdów dla łodzian po terenie dawnej fabryki Scheiblerów zabytkowymi wagonami kolejowymi ze skansenu w Zduńskiej Woli. Oprowadzanie uczestników imprezy na dwóch trasach

-         po fabryce ze szczególna atrakcją, zwiedzenia secesyjnej elektrowni działającej do dziś na potrzeby zakładu oraz

-         po parku Źródliska I i II gdzie można zobaczyć m.in. drzewostan z dawnych lasów tu rosnących przed zagospodarowaniem tych terenów na potrzeby rozwoju miasta w 1840 r.

W ramach Pikniku Świętojańskiego  Oficyna ZORA (członek wspierający TOnZ) została zaproszona do zaprezentowania wszystkich wydanych przez nią publikacji o Łodzi. Pośród 18 publikacji o dziejach i zabytkach Łodzi 11 było wydanych pod egidą TOnZ i wszystkie one były prezentowane.

-          Braliśmy bardzo czynny udział w Targach Turystycznych "Regiony". Nie tylko stoisko, w którym udzielaliśmy informacji o zabytkach Łodzi, ale także wystawa w gablotach z wieloma publikacjami o tej tematyce.

-          uczestnictwo w Jarmarku Łódzkim na przełomie sierpnia i września. Członek wspierający firma Elmar przygotowała pod szyldem TOnZ specjalną wystawę publikacji o Łodzi.

-          rozstrzygniecie konkursu fotograficzno-historycznego "Zabytki sakralne Łodzi i okolic" pod patronatem TOnZ. W konkursie brała udział młodzież z łódzkich szkół ponadpodstawowych.

-          27 października TOnZ zorganizowało dla łodzian coroczne (od 15 już lat) zwiedzanie Starego Cmentarza przy ul. Ogrodowej połączone z kwestą na rzecz ratowania zabytków na tym cmentarzu.

-          w czerwcu i październiku odbyły się wycieczki na cmentarz żydowski, które od kilku lat cieszą się niesłabnącym powodzeniem.

-          w październiku przeprowadzono spotkanie poświęcone promocji monograficznego wydania "Spotkań z Zabytkami". 10 numer tego pisma poświęcony był Łodzi. W spotkaniu uczestniczyli autorzy kilku artykułów, którzy opowiedzieli o własnych zainteresowaniach zabytkami Łodzi oraz odpowiadali na pytania przybyłych członków TOnZ.

-          w miesiącach kwiecień - czerwiec były organizowane zwiedzanie z przewodnikiem ul. Piotrkowskiej, omawiając kolejne jej fragmenty. Jesienią kontynuowano te spacery. Łącznie zorganizowano 5 takich spotkań.

-          przeprowadzono 6 prelekcji z przeźroczami o dziejach i zabytkach Łodzi w różnych środowiskach na spotkaniach: w bibliotekach, w klubach seniora, na Uniwersytecie III Wieku

-          udział w kweście na Starym Cmentarzu przy ul. Ogrodowej w Łodzi.

-          udział w różnych imprezach związanych z historią Łodzi. Władze miasta wielokrotnie zapraszały TOnZ do udziału a często również do zabrania głosu.

-          zaproszenie do udziału w Kolegium doradczym przy Instytucie Architektury i Urbanistyki Politechniki Łódzkiej.

-          Udział w jednodniowej sesji członków TICCIH w Łodzi. W skład delegacji dyskutującej o problemach rewitalizacji naszego miasta wchodzili członkowie międzynarodowego Zarządu TICCIH z jej Przewodniczącym Eusebi Casanelles.

-          Udział w sesji poświęconej zabytkom przemysłowym w Muzeum Woli w Warszawie (24.X.02). Wygłoszona informacja o działalności naszego oddziału w zakresie działań mających na celu ratowanie dziedzictwa przemysłowego Łodzi wzbudziła duże zainteresowanie. W wydawnictwie Muzeum Woli będzie zamieszczona wypowiedź wraz z innym referatem dotyczącym zabytkowych fabryk Łodzi.

-          Udział w międzynarodowej sesji na Litwie, na zaproszenie SKZ - "Problemy konserwacji i użytkowania zabytków kultury, udział społeczeństwa w ochronie zabytków" Kowno-Wilno, 5-7 IV 2002.

-          udział w uroczystościach związanych z rozpoczęciem ratowania kaplicy Mauzoleum rodziny Scheiblerów. Aktywne promowanie tej szczytnej idei wśród członków i sympatyków naszego Towarzystwa.

-          Udział w spotkaniu "Łódź z lotu ptaka - tożsamość i rozwój miasta" prowadzonym w Domu Technika przez Wiesława Stępnia Dyrektora Regionalnego Ośrodka Studiów i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego

-          Udział w Sesji SHS z okazji 50-lecia łódzkiego Oddziału -   "Percepcja sztuki renesansu"

-          Udział w inauguracji centrum kulturalno-handlowego "Manufaktura" na terenach dawnej fabryki Poznańskiego

V WSPÓŁPRACA Z MŁODZIEŻĄ:

Młodzieżowych kół TOnZ mamy 9. Część z nich nie wykazuje dużej aktywności. Najlepiej działają koła w XII LO (opiekun Lucyna Hasiuk), LXVII LO i Gimnazjum nr 35 (opiekun Małgorzata Kowalska), Pałacu Młodzieży (opiekun Joanna Proszak), Zespół Szkół Elektronicznych (opiekun E. Stasiak), OSSP.

Szczególną aktywność w organizacji imprez dla młodzieży wykazywała Małgorzata Kowalska, członek Zarządu Oddziału. Podejmowała wiele inicjatyw z dużą samodzielnością w działaniu.

Odbyło się 6 spotkań z młodzieżą szkół licealnych, w których uczestniczyło ok. 200 uczniów.

Poza tym:

-          Uczestniczyliśmy w imprezie szkolnej "Księży Młyn - perła starej Łodzi" 7 i 8 marca 2002 r. zarówno w obradach jury jak i podczas przebiegu konkursu i pokazu prac konkursowych.

-          Uczestniczyliśmy w pracach jury Konkursu "Mistrz wiedzy o Łodzi" w Gimnazjum nr 1 przy ul. Krochmalnej. W jury zasiadali członkowie TOnZ Jarosław Janowski i Mirosław Z. Wojalski

-          Uczestniczyliśmy w  pracach obradach jury Konkursu "Promuję miasto ŁódŹ i Region Łódzki" w Szkole Podstawowej nr 205 na Olechowie. W jury zasiadali członkowie TOnZ: Henryka Pawlak, Magdalena Pawlak oraz Mirosław Z. Wojalski.

VI MEDIA

-          Po kwietniowej Sesji I. Nowakowska nagrywała wypowiedzi dla Radia Łódź. Było to wkomponowane w obszerną relację z sesji i wywiady z jej uczestnikami.

-          Prezes Wiesław Kaczmarek czterokrotnie występował w TV Łódź 3 przekazując zatroskanie członków TOnZ  stanem łódzkich zabytków.

-          Braliśmy udział w dwóch półgodzinnych audycjach Radia Łódź popularyzujących łódzkie zabytki i dawne dzieje miasta.

-          W ramach radiowego cyklu "Małe Ojczyzny" członkowie Zarządu ŁO TOnZ wielokrotnie współuczestniczyli w audycjach nawiązujących do propagowania wartości łódzkich zabytków.

-          Kilkakrotnie Radio Łódź nadawało informacje przez nas inspirowane o zabytkach Łodzi.

-          Media (radio, tv, prasa, internet na stronie UMŁ) często informowały o naszych poczynaniach oraz opublikowanych książkach. Zamieszczano również w prasie listy otwarte na temat zagrożeń łódzkich zabytków.

VII WSPÓŁDZIAŁANIE

Od lat współpracujemy z Komisją Opieki nad Zabytkami oraz Kołem Przewodników łódzkiego oddziału PTTK. Wiele imprez plenerowych jest realizowanych w porozumieniu z członkami tych organizacji.

W związku z uaktywnieniem starań w sprawie remontu kaplicy Mauzoleum Rodziny Scheiblerów zacieśniła się współpraca z Towarzystwem Opieki nad Starym Cmentarzem przy ul. Ogrodowej w  Łodzi. Na spotkaniach naszych członków prezentowano działania TOnSC, a corocznie członkowie TOnZ pomagają w kweście na odnowę zabytkowych pomników na tym cmentarzu. Warto podkreślić, że TOnSC w Łodzi wyodrębniło się z powołanej przez nasz Oddział 28 wrzenia 1995 r. Komisji Opieki nad Starymi Cmentarzami Łodzi.

Współpraca z Biurem Miejskiego Konserwatora Zabytków w zakresie wymiany informacji o aktualnych pracach konserwacyjnych i stanie obiektów zabytkowych. Współdziałanie przy zbieraniu artykułów do monograficznego wydania "Spotkań z Zabytkami" poświęconego Łodzi.

W ramach młodzieżowego konkursu fotograficznego podjęto współdziałanie z Centrum Informacji Turystycznej, które wykorzystuje nagrodzone prace w imprezach promujących Łódź.

VIII RÓŻNE

28 września 2002 r. trzem działaczom naszego oddziału: Wiesławowi Kaczmarkowi, Jerzemu Wojnarowskiemu i Mirosławowi Zbigniewowi Wojalskiemu na uroczystości rozpoczęcia roku kulturalnego 2002/3 w Muzeum Kinematografii zostały wręczone odznaki "Zasłużony Działacz Kultury"

Jednemu z członków naszego Oddziału - Mirosławowi Zbigniewowi Wojalskiemu przyznano "Nagrodę Miasta Łodzi". W dorobku laureata podkreślano wieloletnią, aktywną działalność w TOnZ.

5 innych członków TOnZ otrzymało "Odznaki za zasługi dla Miasta Łodzi"  są to: Dorota Berbelska, Jarosław Janowski, Grzegorz Matuszak, Krystyna Szczypkowska oraz Bogumił Zawadzki.

5 stycznia 2002 r. uczestniczyliśmy w Noworocznym Spotkaniu ludzi środowiska kultury naszego miasta z Prezydentem Miasta Łodzi.